Vandaag in De Morgen ...

Kim Herbots − 31/03/12, 08u17  − Bron: De Morgen
© Thinkstock. Eén op drie weet Noord-Amerika niet liggen.

Meer dan een derde van de twaalfjarigen hebben geen idee waar Noord-Amerika ligt en een op de vijf denkt dat een paardentram uit de middeleeuwen dateert. Dat blijkt uit een peiling naar de kennis van het vak wereldoriëntatie (WO) bij 4.000 leerlingen uit het zesde leerjaar.

Vooral op het onderdeel 'maatschappij' scoren de kinderen slecht. Amper 53 procent behaalt de ondergrens, zo meldt Klasse. Bij Brusselse leerlingen is dat niet eens een kwart. Simpele dingen zoals het metroplan lezen of in een station op het scherm zien wanneer de volgende trein vertrekt lukt niet: in de metro zou 66 procent hopeloos verloren lopen, in het station blijven ruim vier op de tien tevergeefs wachten.

Bij geschiedenis en aardrijkskunde zijn de eindresultaten beter: 69 en 75 procent. Maar toch slaagt een op de tien er niet in België aan te duiden en meer dan de helft kan aangeduide landen van de Europese Unie niet benoemen.

Het zou vooral het abstractieniveau zijn dat leerlingen parten speelt. "Als we vragen om fietsen te rangschikken van vroeger naar nu, lukt dat", legt Rianne Janssen (KU Leuven), die de peilingen mee opstelde, uit, "maar aanduiden in welk tijdperk een paardentram thuishoort, kunnen ze niet." De resultaten zijn niet wat Janssen verwacht had. "De proef is gericht op de minimumeisen. Maar we moeten niet doemdenken, al moeten leerkrachten misschien de lessen wat vereenvoudigen."

Opvallend: 30 procent van de leerkrachten vindt wereldoriëntatie een vreselijk vak om te geven. Het vraagt dan ook veel werk: kant-en-klare cursussen zijn minder voorhanden. "Het is inderdaad voor niemand het lievelingsvak om te geven", zegt Rianne Janssen, "maar de motivatie van de leerkracht blijkt geen impact te hebben op de resultaten van de leerlingen."

Het onderwijsveld zal nagaan of maatregelen nodig zijn.

 

30% is wel veel vind ik, terwijl er zoveel interessante ICT opties zijn om WO aantrekkelijk te brengen. Noodzaak van "onderwijzigers", en belang van navorming. Navorming niet als sporadisch, maar als permanente vorming.
Verder denk ik wel dat de motivatie van de leerkracht wel impact heeft op de manier waarop je het brengt, en dus wellicht ook op de resultaten

4 responses
Ik lees hier soort 'self fullfilling' onderzoeksresultaten:
* docenten die niet graag wereldoriëntatie geven;
* in de andere vakken 'wereldvreemde inhouden' doceren (beetje overdreven, ik weet);
* leerlingen DUS niet getraind worden om wereldse en actualiteiten te verbinden met andere vakken, hun eigen leven en inzichten te ontwikkelen.

Indien het verkrijgen van inzichten - wat mij betreft soms ten onrechte 'abstract' genoemd - van belang worden geacht, who is then to blame?
Of positiever uitgedrukt: welke initiatieven zijn er te ontplooien om voor de geconstateerde gebreken alternatieven te ontwikkelen?
Stukje wereld oriëntatie in elk vak bijvoorbeeld?
Andere?

Hans, zoals jij het beschrijft is het inderdaad self-fulfilling.
Maar ik denk dat het genuanceerder is. Er is ook spraken van een veelheid aan leerplandoelen, waardoor het moeilijk zou zijn om ze allemaal te bereiken. Tenminste dat lees ik op Klasse . Ikzelf ben minder thuis in het basisonderwijs, dus ik spreek mij dara niet over uit. Wat ik wel zeker ben is dat met ICT zoals GoogleEarth e.d. men wel meer motivatie bij de leerlingen bereikt.
http://www.klasse.be/leraren/19391/twaalfjarigen-kunnen-behoorlijk-kaartlezen/
Een link naar de volledige peiling vind je hier:
http://www.ond.vlaanderen.be/curriculum/peilingen/basisonderwijs/peilingen/we...
groeten
Bram
Bram,

In jouw commentaar las ik de voorkeur van docenten om geen voorkeur te hebben voor het verzorgen van wereldoriëntatie. Daar reageerde ik op. Docenten doen - grosso modo - wat van ze verlangd wordt. Ondanks dat, blijkt dat door de overheid gestelde ontwikkelingsdoelen niet goed bereikt worden. Men doet dan 'iets' niet goed. Ik relateer de voorkeur/afkeur van docenten aan de uitkomsten van de peiling.
De veelheid aan 'opgelegde' - open/gesloten - leerplandoelen zijn van invloed, zoals je aangeeft (ik lees in de tekst: streefdoelen en eindtermen). Maar net aan de ontwikkelingsdoelen zoals ze al langer zijn voorgeschreven - nu gevat onder 'wereldorïentatie' - komt men onvoldoende toe, blijkt uit de peiling. heeft dat te maken met de voorkeuren? Wat dan te doen?

Het gaat natuurlijk om keuzes maken. De kwaliteit van de keuze heeft ondermeer te maken met de functie (waartoe moet het dienen?), de vorm (hoe?) en de inhoud (wat?).
Geen keuzes doen is tevens kiezen voor hetgeen reeds geschiedt.
Andere keuzes doen dan hetgeen geschiedt vraagt om lef, ruimte en vooral bewust zijn. Aansturing (overheid) en zelfsturing (van het onderwijsveld uit) kunnen op basis van bewustzijn en wens-formuleringen verandering nastreven.
De peiling - lees ik - is van 2010. Het jaar dat de iPad werd geïntroduceerd.
Sindsdien is er veel veranderd, ook in bewustzijn, voorkeuren, overtuigingen en wensen binnen onderwijs.
Dankzij de peiling is er meer reden om de ontwikkelingsdoelen (wereldoriëntatie) en de andere eindtermen (voor de andere vakken) beter in balans te brengen. Daar zijn dan andere keuzes te maken.

Terecht stel je dat met nieuwe en sociale media op het niveau van de onderwijsleersituatie extra mogelijkheden zich openen. Daar wordt momenteel al voldoende over geschreven,
Terecht is ook dat men dit gaat gebruiken en inzetten. Dat aan de 'evolutionaire ontwikkeling van de samenleving' wordt tegemoet gekomen. Dat er dus andere leercontexten, leerinhouden en leersituaties worden gecreëerd, en dat er ander docentengedrag zal worden vertoond.

Dit niet doen blijft ook in het vervolg dezelfde uitkomsten genereren op vergelijkbare peilingen. Ik vermoed zomaar dat de initieerders van de peiling dat niet zullen willen...:)

Waar ik nu nog net aan denk: ik ben gewoon het vanuit mijn eigen secundaire context te bekijken, vanuit vakgebieden. Maar in het lager is 1 op 3 die minder interesse toont voor WO mss een normale voorkeur? Dus een voorkeur voor minder voorkeur WO is mss menselijk?
Ikzelf geef ook niet graag wiskunde of wetenschappen.
Voor WO is het wel een uitgebreide lijst eindtermen (die dus wel degelijk gehaald moeten worden). http://www.ond.vlaanderen.be/curriculum/basisonderwijs/lager-onderwijs/leerge...